Voordat hij het vergat (bloemlezing)

broek niet meer "meneer", maar "kameraad".' De afgezette functionaris riep de Vara-leden in een tweetal brochures op om hem te rehabiliteren — 'Zult ge nog langer toelaten, dat ik word bespat met den modder van Slijmeringen en Droogstoppels?' Hij verwierf slechts de steun van een enkeling, onder andere van Martien Beversluis, de literaire medewerker van de Vara. De vleugel-Zwertbroek ging roemloos ten onder. Sluyser en zijn medestanders hadden een onvoorwaardelijke overwinning behaald.

Het lot is grillig omgesprongen met de hoofdpersonen in deze affaire. 'De vuilschrijver Frans Goedhart' (kwalificatie van Sluyser) en 'de sociaal-fascist Meijer Sluyser' (kwalificatie van Goedhart) vonden veertig jaar later beiden een politiek onderdak bij de gouvernementele Demo-cratisch-Socialisten '70. De links-radicalen Beversluis en Zwertbroek belandden, na enige omzwervingen, in het kamp der nationaal-socialisten. Zwertbroek moest zich na de oorlog onder andere verantwoorden voor een brochure waarin hij hulde had gebracht aan 'Adolf Hitier, de grootste Germanenzoon, die op de meest doeltreffende wijze zijn volk van de joodse pest heeft verlost'. Zijn verweer voor het Bijzonder Gerechtshof te Amsterdam — 'Kleere-kooper, de Polakken en Meijer Sluyser zijn altijd mijn grootste vijanden geweest' — vermocht zijn rechters niet milder te stemmen. Hij kreeg acht jaar cel.

Sluyser is op vrijdag 26 januari 1973, op eenenzeventig-jarige leeftijd gestorven, na een leven dat politiek gezien geheel in dienst heeft gestaan van de strijd tegen fascisme en communisme, tegen bruin en rood. Zwertbroek — oppervlakkig gezien het vleesgeworden bewijs van de juistheid van Sluysers theorie, dat deze ideologieën onderling verwisselbaar zijn — was toen tachtig jaar. Men kan hem nog dagelijks treffen in de Amsterdamse Hartenstraat waar

211