Kippesoep was ondenkbaar zonder saffraan

om een niet-getrouwde man op Rosj Hasjone en Jom Kipper dienst te laten doen heeft men aan Stodel gevraagd om als chazzan dienst te doen. In de grote sjoel. Dus was Stodel de grote chazzan. Vandaar dat men zei: Stodel is de beste chazzan onder de schoenmakers en de beste schoenmaker onder de chazzonem.

Hij was een eenvoudig man, had geen kinderen, woonde in de Muiderstraat, naast Pigol, recht tegenover apotheek De Cas-tro. De Castro was een begrip. Het was een grote, goed georganiseerde apotheek. Hij had zulke prachtige oude apothekerspotten, retorten en dergelijke dingen. Mijn ouders waren geen klanten. Ze waren buspatiënten. Een buspatiënt was iemand die lid was van een ziekenfonds. Mijn ouders waren lid van Ziekenzorg op de Keizersgracht 719. Zeer veel joden waren lid van Ziekenzorg. Er is in de hal van Ziekenzorg nog een gedenkraam ter nagedachtenis aan de omgekomen leden van Ziekenzorg. Wij zelf hadden apotheek De Jong. Ook een begrip in het Amsterdamse jodendom. Het eerste en laatste Latijn dat ik heb geleerd was: Contra vim mortis nulla herba in Hortus. Tegen de dood is geen kruid gewassen. Dat stond in de etalage van apotheek De Jong op het Jonas Daniël Meijer Plein, vlak naast de sjoel. In een glas-in-lood-raam.

Er zijn nog andere figuren in het vooroorlogse jodendom, die eruit springen en een reuze naam hebben achtergelaten. Ik heb me er altijd over verbaasd dat er nooit een studie is gewijd aan de man die de Joodse Invalide tot zo een grote bloei heeft gebracht: Izaak Gans. De vader van Max Gans. Izaak Gans was directeur van de Joodse Invalide en heeft in die functie baanbrekend werk verricht. Het was een heel godsdienstige man, die uit een gewoon milieu kwam, ik geloof dat zijn vader diamantbewerker was, en zich heeft weten te ontwikkelen tot een buitengewone persoonlijkheid. Hij is er in geslaagd om van die Joodse Invalide een modern tehuis te maken voor ouden van dagen en invaliden, waarin zij zich thuis konden voelen. Hij heeft dat gedaan zonder een cent subsidie. Hij sjnorde het geld bij elkaar in loterijen, acties en door elke dag een advertentie te plaatsen in een ochtendkrant, waarin re