Het Joodse vraagstuk

hier meewerkte. Hier alleen had het actuele plan een his-torisch-geestelijke achtergrond, die bezielde en het geheel tot een idee van voldoende grootte maakte. Het is daardoor niet slechts een „zaakje”, maar moet gerekend worden onder de ideeën van historische grootte. De uitvoering er van zou inderdaad een belangrijke bijdrage vormen tot de modernisering van het nabije oosten en de inschakeling van die gebieden in het wereldsysteem. De Joden zouden daarbij een leidende rol spelen, dank zij vitale energie, westerse scholing en kapitaal. De modernisering van de Mohammedaanse wereld zou er een versneld tempo door krijgen. Op deze wijze zouden de Joden terugkeren in hun oude stamland na 20 eeuwen van omzwerving door de wereld met een vernieuwde energie en enorm veel wereldervaring. Een werkelijk merkwaardige kringloop!

Het heeft geen zin de moeilijkheden van deze onderneming te verdoezelen. Integendeel. Juist aan de bezwaren is te zien in welke richting de toekomst wijst.

Deze Joodse aspiraties in de richting van een eigen staat in Palestina brengen het Joodse volk weer in de politieke conflicten van het nabije oosten. Het is vooral de wereld van de Islam die hierdoor geraakt wordt. Van deze uit gezien behoren de Joden tot de westerse wereld, d.i. de wereld der koloniale mogendheden, die al hun best doen om hun machtsposities binnen de Mohamedaanse wereld te versterken. Want het geval wil, dat vrijwel de gehele Mohamedaanse wereld ligt in de gebieden, die als koloniën aan de westerse mogendheden zijn toegevallen en ook onder de meer moderne verhoudingen onder westerse invloed zijn gebleven. Tegenover de strevingen naar zelfstandigheid van die Mohamedaanse landen trachten die mogendheden hun greep te versterken of door gunstige regelingen met opkomende Mohamedaanse landen in nieuwe vorm te handhaven. De Joden zijn eigenlijk geen deel meer van die wereld van het nabije oosten. Ze hebben zich daarvan losgemaakt toen ze na het exiel in Babylon door de organisatie tot Tora-gemeente potentieel wereldburgers zijn geworden, die geen bepaald land meer nodig hadden om te bestaan, maar overal konden leven waar

17?