Levensgang, eerste deel

II

De Heer Quérido toch, heeft veel in zijn mars, angstwekkend veel, en hij is allerminst karig met zijn schatten. Schatten van fantasie en schatten van waarneming; schatten van gevoel en schatten van nadenken, schatten van ontleding en schatten van dramatiseering, schatten van rein.... Levensgang is eenvoudig weg een groot en indrukwekkend boek. Deze man is idealist, gelijk de held van zijn boek.

Dr. Cu. M. van Deventer in Dc Locomotief.

.... In dit werk klopt 't hart van 't ongelukkig volk; gij vindt erin zijn weedom en zijn schande, maar ook zijn hoop en zijn zegepraal. Anderen hebben in onze dagen geschreven over een echte socialistische kunst die er zou moeten komen, Quérido schept ze. Zijn werk opent een nieuw tijdvak in de letterkunde....

Het is een geweldig werk .... zoo schoon, zoo echt____ Ge wordt

geboeid door de groote beeldende gaven van dien kunstenaar. Meer dan 't werk van Heyermans zal deze roman door zijn eigen schoonheid bewondering afdwingen. Het gewrocht van een groot talent, een fijn en edel hart.

Dr. van den Bergh van Eysinga in Ontwikkeling.

Levensgang is de lang aangehouden zielekreet van een die voortgekomen is uit het diamantwerkersproletariaat, met eigen mooi gevoel en groote talenten.... verklaarbaar is het drukke.... die man, zoo lang onderdrukt, zóólang worstelend, walgend, den ondergang van zijn grooten geest nabij, zoo vurig van aard en zoo machteloos, dan smachtend naar kennis.... want 't mooie ligt niet in 't roman-volmaakte, maar in Quérido's hoog-stijgend lyrisme, dat verwarmt, onthutst, doet jubelen, schreeuwen, ineenkrimpen, stil weenen.... Maar hij heeft dan toch van den rijken juwelier Bresser een prachtig type gemaakt, zooals er nog niet was in onze letteren, een echt levend, prachtig exemplaar van een parvenu.... een standaard roman-type, dat bepaald heel wat romanciers van minder talent dan Quérido, de geweldige, tot na te peuteren voorbeeld dienen zal... . Quérido is ook in de uitbeelding van Bresser zoo uitvoerig geweest, dat zelfs geen episode kan worden gegeven ten voorbeeld hoe, geweldig in z'n ironie, Quérido een charge uitwerkt.

Fritz Lapidoth in Elzeviers Maandschrift.

.... Prachtige brokken zijn er in Levensgang. Geen zóó enorm als het waarlijk in onze literatuur voorbeeldelooze hoofdstuk van Bresser, maar vele zéér verdienstelijke, natuurbeschrijving, stadsbeschrijving, fabrieksbeschrijving, ellendebeschrijving.... En dezelfde ziel, die zóo heftig kan wezen, heeft bladzijden geïnspireerd van