De Jordaan, Manus Peet

537

tronie. En zelfs een rasgenoot en uitgestooten partijgenoot beschimpte weer den revolutionnair Wijnkoop, als den tiran, den gevaarlijken reformist en strever, veel gevaarlijker dan Troelstra en veel ergerlijker bedrieger.

Het werd één groote warreling in het brein der luisterende arbeiders, meende Manus. Want deze plompe, stomme stre-vers, plomp van geest en stom in denken, moesten weer de anderen beoordeelen. Deze geesteloozen, naar het scheldreper-toir der vijanden, zonder een aasje ironie, begonnen alweer te brallen over de geestigheid der Russische spotvogels. Trotzky was dit en Lenin was dat, en deze mannen, zelf zonder een korreltje geestigheid, begonnen alweer de Russische partij genooten te verheerlijken om hun fijnen spot en ironie, en om het lichtsprankelende van hun scherpzinnigheid, gekruid met allerlei sarcastische en spottende invallen. Want ook de ״Tribunisten" konden weer schelden, zoo walgelijk-grof en dik, zoo smerig-gemeen, dat men gierde bij de idee dat zij spraken van fijnen humor en geestigen spot. Het werd één mallemolen van tegenspraak.

Als Manus verkeerde onder socialisten, dan werd hij zelf gekielhaald en met spot overhageld, door het feit dat hij in zijn oordeel over anderen toch zijn zelfstandigheid wilde bewaren. Nog pas had hij een pamflettistische, een afgrijselijk-per-soonlijke schimp-uitspuwing gelezen in „De Tribune" tegen Kleerekoper. Het deerde hem niet. Het stuwende, hel-levende, phantastische en gevoelige van een Kleerekoper, bleef hij toch zien, onder allen schandelijken smaad en afbraak. In het gevecht kenden de menschen zichzelven niet. Had de nu zoo bezonnen Henri Polak, die de Bolsjewieken zoo heftig had neergetrapt, niet zelf een prachtstrijd doorworsteld met groote revolu-tionnaire stuwkracht en met de fierste onafhankelijkheid? Manus zag zelf wel bekrompen halsstarrigheden van een man als Wijnkoop, doch vóór alles, den grooten zwaai van zijn haat en zijn liefde. Van allen kant, in de fanatieke partijwoede, kwam de kleine, benepen en miezerige geest der menschen bloot.