Muziek en Tooneel

Rika van mevrouw Van Gogh is werkelijk geïnspireerd op Menschenwee van Querido. Yan verschillende kanten is daarop reeds gewezen. De literaire beoordeelaar van de Oprechte Haarlemsche Courant sprak in dit geval voor eenige weken 't duidelijkst. Deze criticus schreef o. m. :

Nu is er in Holland evenwel een roman uit eenzelfde milieu en door een of meer critici is indertijd vastgesteld, dat elk die in de eerstkomende jaren een roman schreef over het landleven, den invloed van dat werk zou ondergaan en er beneden blijven zou. Men begrijpt dat wij Menschenwee van Querido bedoelen.

,Welnu, mevrouw Van Gogh-Kaulbach heeft dien invloed dubbel ondergaan, en bleef, gelijk voorspeld was, beneden Querido. Zij werd navolgster. Vooral haar taal bewijst het, ook haar stijl en zelfs is het of haar personenkeuze aan die van Querido verwant is."

Verder laat de heer Buckmann — dr. Bronsveld heeft ons medegedeeld in zijn tijdschrift dat deze criticus de heer Buckmann is — bewijzen volgen, waaruit hij aantoont waarin de navolging van Menschenwee bestaat. Hij toont overeenkomst aan in taal, beschrijving en plastiek. Ik ga nu al het voor Menschenwee bewonderende in deze vergelijkingen voorbij, pik nog even dit zinnetje op:

„Is het niet, alsof Querido's „roman van het land" zoo'n geweldigen indruk bij mevrouw Van Gogh wekte, dat deze er zich niet meer van los kon maken maar als 't ware gedwongen werd tot gelijksoortige persoonskeuze?"

En dit:

„Ook de „Rika"-figuur streeft naar het grootsch-menschelgke uit „Menschenwee". Rika is een krachtige persoonlijkheid, geheel be-heerscht door haar hartstochten, toegevend in wilde uitbarsting

166