Geschiedenis der Portugeesche Joden te Amsterdam 1593-1925

152

een buitengewone Godsdienstoefening plaats, wederom met medewerking van het koor, doch zonder orkest. De middag-dienst werd geleid door den Chazan Jozef Mendes Chuma-ceiro (1846—1885), de avonddienst door Chazan Isaac Oëb Brandon (1861—1902). Ook de Sabbath-diensten droegen een feestelijk karakter; bij den ochtenddienst sprak de Rabbijn Jacob Mendes Chumaceiro de feestrede uit.

Het was voor allen, die van deie feesten getuige waren, een onvergetelijke tijd; en nog vaak spreken de ouden van dagen vol geestdrift daarover.

Twee jaar later vond een niet minder belangrijk feit plaats: de reorganisatie van het Seminarium „Ets Haïm”.

Nadat in 1872 tengevolge van de pas ingevoerde examen-eischen ook de profane wetenschappen in het leerrooster moesten worden opgenomen (de Nederlandsche, moderne en klassieke talen, Aardrijkskunde, Wiskunde en Geschiedenis) bleek spoedig het gemis aan een bekwamen Rectoren bestond de vrees, dat er geen geschikte opvolgers der twee fungeerende Rabbijnen David Lopes Cardozo (1852—1890) en Eleazar Aron Vaz Dias (1852—1885), die toen op gevorderden leeftijd waren, zouden aanwezig zijn. „Ets Haïm” was zoo gelukkig, den toenmaligen Conrector van het Nederlandsch Israëlietisch Seminarium, A. van Loen (kortelings als Opperrabbijn van ’s Gravenhage overleden) bereid te vinden, als Rector hunner Inrichting te willen optreden. Hij bood tevens hoffelijk aan, zijn honorarium in overeenstemming met de financiëele draagkracht van „Ets Haïm” te brengen en ontwierp een volledig leerplan, dat aan alle eischen voldeed. Elf jaar, (van 11 Maart 1877 tot 31 Mei 1888), tot zijn benoeming als Opperrabbijn van het ressort Groningen, bleef hij als Rector aan de. eeuwenoude leerschool verbonden, en had in dien tijd het geluk, twee studenten tot het beëindigen hunner studie tot leidsman te mogen zijn: de latere Opperrabbijnen Isaac van Juda Palache en Aron Rodrigues Pereira. In zijn missive, waarin hij ontslag uit zijn functie vroeg, schreef hij o.a.: „Alhoewel met leedwezen, verlaat ik de Inrichting met gerustheid, daar er personen in Uw midden zijn, die mijn betrekking kunnen ver-